Stichting STG/Health Management Forum
Health Management Forum (HMF) is het netwerk van organisaties en bedrijven, dat zich inzet voor vernieuwing en verbetering van de gezondheidszorg. Door middel van een breed scala aan activiteiten, waaronder projectgroepen, platforms, workshops, plenaire bijeenkomsten en invitational conferences, dragen deelnemers bij aan strategieontwikkeling en innovatie in deze sector.
De STG/HMF heeft het project ‘Positionering patiëntenorganisaties als marktpartij’ uitgevoerd.
Projecten: Positionering patiëntenorganisaties als marktpartij
Positionering patiëntenorganisaties als marktpartij
Met de invoering van meer marktconforme verhoudingen in het zorgstelsel is de positie van patiënten en hun patiëntenorganisaties veranderd. Patiëntenorganisaties worden geacht een belangrijke rol te gaan vervullen als ‘derde partij’ in de zorg in de driehoeksverhouding met zorgaanbieders (artsen, zorginstellingen) en zorgverzekeraars. Tot nu toe blijken alleen grotere patiëntenorganisaties in staat om aan deze nieuwe rol redelijk invulling te geven. Enkele honderden kleinere patiëntenorganisaties kunnen daarentegen niet efficiënt opkomen voor de belangen van hun achterban.
Ondanks de toegenomen inspraakmogelijkheden, ervaren patiëntenorganisaties (zowel grote als kleine) dat zij (nog) niet als volwaardige gesprekspartner worden beschouwd. Knelpunten die patiëntenorganisaties ondervinden zijn het gebrek aan vertrouwen in de kwaliteit van de inbreng van ervaringsdeskundigen bij overheden en adviesorganen, onvoldoende ervaring met inzet van ervaringsdeskundigen bij hulpverleners en zorginstellingen. Daarnaast is de continuïteit binnen patiëntenorganisaties niet gewaarborgd (ervaringsdeskundigen zijn veelal vrijwilligers die zelf één of meer chronische aandoeningen hebben) en is er gebrek aan financiële middelen, waardoor er onvoldoende professionele capaciteit en deskundigheid bij patiëntenverenigingen aanwezig is en onvoldoende mogelijkheden voor vertegenwoordiging in overleg- en advies organen door ervaringsdeskundigen.
Vanuit verschillende partijen is aangegeven dat het van essentieel belang is, dat er een goede definiëring van de rol en positie van de patiënt en de patiëntenorganisaties wordt geformuleerd. Zolang deze visie ontbreekt is er geen draagvlak onder andere voor het creëren van een structurele financieringsbasis voor patiëntenorganisaties.
Doelstelling
- Vaststellen hoe de rol en positie van patiëntenorganisaties met de veranderingen in de Nederlandse gezondheidszorg eruit zouden moeten zien, willen deze organisaties als volwaardige gesprekspartner kunnen functioneren;
- Het in kaart brengen en realiseren van de condities en voorwaarden die nodig zijn om de bij doelstelling a) vastgestelde positionering als marktpartij te kunnen bereiken.
Projectopzet
Na een interviewronde in december/januari 2006/2007 is een startdocument opgesteld op basis van deze gesprekken. Hierin kwamen onderwerpen aan bod als de positionering van de patiëntenbeweging in het algemeen, patiëntenorganisaties als volwaardige marktpartij, eigen ervaring met het optreden van patiëntenorganisaties als volwaardige marktpartij en hoe de positionering als volwaardige marktpartij bereikt kan worden.
Dit startdocument is besproken met 15 patiëntenorganisaties die allen ervaring opdoen met de nieuwe rol als marktpartij bij zorginkoop cq bevorderen van kwaliteit van zorg vanuit het patiëntenperspectief. Deze 15 organisaties zijn vervolgens in dialoog gegaan met een van de andere zorgpartijen; achtereenvolgens met de zorgaanbieders (15 februari 2007), de zorgverzekeraars (5 maart 2007), en overheid en industrie (21 maart 2007).
Na elke ontmoeting wordt het visiedocument bijgesteld; het is zo een living document geworden. Op 6 juni as zal een definitief visierapport worden gepresenteerd op de plenaire HMF bijeenkomst. Tevens zullen dan werkafspraken worden gemaakt over de stappen op weg naar het volwaardig marktpartij zijn en de randvoorwaarden waaronder structurele financiering. In oktober 2007 is de publicatie 'Naar een volwaardige positie van patiëntenorganisaties' naar aanleiding van dit onderzoek gepresenteerd.
Klik hier voor de publicatie


Hans Sureveen, programma ontwikkelaar voor PGO support
"Op dit moment doen we deskresearch en vragen we aan de koepels en platforms wat volgens hen aan produkten en diensten in de permanente ondersteuningsstructuur moet worden opgenomen. In november gaan we onze bevindingen in het veld toetsen."
Dick Oudenampsen (Verwey-Jonker instituut) en Helen Kamphuis (Prismant)
“Doel van die monitor is niet in eerste instantie het versterken van de 3e partij-rol, maar met name het afleggen van verantwoording van wat er allemaal in de sector gedaan en bereikt wordt. En het is een belangrijk instrument voor de organisaties om informatie terug te krijgen over hun eigen functioneren in vergelijking met andere organisaties in dezelfde branche.”
Ria Stegehuis, manager Zorgprogramma’s en inkoop van eerstelijnszorg bij Menzis: “Menzis is op zoek naar manieren om haar klanten een rol te geven bij de zorginkoop. Hiervoor lopen verschillende projecten zowel binnen als buiten Menzis waarin we actief participeren.”
Dick Kaasjager, voorzitter begeleidingscommissie ZekereZorg en lid van de programmaraad
"De programmaraad kan in proces-zin veel leren van ZekereZorg. Hoe ga je om met een programma? Je start met een doel en geld. Hoe geef je vervolgens invulling aan dit doel en hoe vertaal je dat naar je subsidiëring?”