Inkoop Eerstelijnszorg door Zorgbelang Nederland en de NPCF
Programmalijn: Inkoop- onderhandelingsmacht
Het project maakt daarbij gebruik van enkele bestaande ‘bouwstenen’:
- NPCF-visienotitie ‘Eerstelijnszorg Voorop!’: een beschrijving van het ideaalbeeld van de geïntegreerde eerstelijnszorg dichtbij huis, waarin zorggebruikers met hun behoeften en zorgvragen centraal staan. Het gaat daarbij om de mens als totale persoon binnen een maatschappelijke context met persoonlijke zorgvragen en niet om de patiënt als optelsom van één of meerdere aandoeningen. Kort samengevat komen de wensen en verwachtingen tot uitdrukking in zes V’s: vaardig, veilig, vriendelijk, vlug, vlakbij en voordelig. Deze visie vraagt een taakverschuiving op basis van competenties (met een prominentere rol voor verpleegkundigen en andere hulpverleners) en een nieuwe rol voor de huisarts als spelverdeler.
- Eerstelijnszorgcentra door Cliënten Bekeken: Met deze methodiek, die nauw aansluit op de CQ-methodiek, neemt de NPCF de ervaren kwaliteit van de zorg in gezondheidscentra onder de loep. Het meten en verbeteren van de ervaren kwaliteit van de zorg- en dienstverlening staan centraal, waarbij na het toetsen van de ervaren kwaliteit zorgverleners en patiënten met elkaar in gesprek gaan over de mogelijkheden voor verbeteringen.
- Benchmark huisartsenzorg: Zorgbelangorganisaties hebben de afgelopen ook kwaliteitscriteria voor de eerstelijnszorg ontwikkeld over de vormgeving van de eerstelijnszorg en over kwaliteit van de huisartsenzorg en twee Zorgbelangorganisaties (Rotterdam en Drenthe) participeren in het VWS-pilotproject ‘benchmark huisartsenzorg’ in 2007. In dit kader zijn criteria vanuit het patiëntenperspectief geformuleerd.
Gezien het feit dat in de huidige situatie naast gezondheidscentra nog veel huisartsen zelfstandig gevestigd zijn (solo- en duopraktijken) richt dit project zich op beide vormen van eerstelijnsgezondheidszorg. Het gaat daarbij om de mogelijkheden het gewenste doel dichterbij te brengen en in twee proeftuinen willen de organisaties ervaring opdoen met het introduceren van zorginkoopcriteria vanuit patiëntenperspectief bij zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Hiervoor zijn afspraken gemaakt met enkele zorgverzekeraars en met zorg-aanbieders in twee proeftuinen (regio Eindhoven met zorgverzekeraar VGZ en de Stichting Gezondheidscentra Eindhoven en in de regio’s Rijnmond en Drenthe met Achmea).
Fasen
Het project verloopt in de volgende fasen:
Inventarisatiefase: beschrijven van de stand van zaken ten aanzien van de introductie van gereguleerde marktwerking binnen de eerste lijn (is reeds als publicatie beschikbaar).
Voorbereidingsfase: ter voorbereiding op de analyse van het zorginkoopbeleid van zorgverzekeraars formuleren Zorgbelang en NPCF gemeenschappelijke zorginkoopcriteria op basis van de preferenties van gebruikers van de eerstelijnszorg cq huisartsenzorg. De recent verschenen NPCF-visie vormt hiervoor het gemeenschappelijke uitgangspunt.
Onderzoeksfase: aan de hand van de zorginkoopcriteria wordt het zorginkoopbeleid (o.a. door het vergelijken van polissen en analyseren van het zorginkoopbeleid) van de twee zorgverzekeraars tegen het licht gehouden. De NPCF en de regionale zorgbelangorganisaties nemen ieder een afzonderlijke regio voor hun rekening.
Onderhandelingsfase: de uitkomsten vormen de inzet voor het beïnvloeden van het zorginkooponderhandelingen. In een tripartiete overlegstructuur zullen de organisaties aangeven wat ze van zorgverzekeraars en –aanbieders verwachten bij inkopen en bieden van eerstelijnszorg.
Op specifieke onderdelen van het project worden externe deskundigen ingeschakeld, bijv. om de modelcontracten tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders (gezondheidscentra, huisartsen, apothekers en fysiotherapeuten) onderling te vergelijken en de preferenties van zorggebruikers te vertalen in eenduidig meetbare zorginkoopindicatoren. Ook vertegenwoordigers van de zorgverzekeraars worden uitgenodigd om hieraan deel te nemen.
Implementatie
Het veranderingstraject dat beoogd wordt met dit project is een aanzet tot verbetering van de eerstelijnszorg in Nederland. NPCF en Zorgbelang Nederland realiseren zich dat deze eerste stap een vervolg moet krijgen en zullen ook de komende jaren blijven werken aan kwaliteitsverbetering, waar mogelijk met de door dit project beschikbare instrumenten.


Hans Sureveen, programma ontwikkelaar voor PGO support
"Op dit moment doen we deskresearch en vragen we aan de koepels en platforms wat volgens hen aan produkten en diensten in de permanente ondersteuningsstructuur moet worden opgenomen. In november gaan we onze bevindingen in het veld toetsen."
Dick Oudenampsen (Verwey-Jonker instituut) en Helen Kamphuis (Prismant)
“Doel van die monitor is niet in eerste instantie het versterken van de 3e partij-rol, maar met name het afleggen van verantwoording van wat er allemaal in de sector gedaan en bereikt wordt. En het is een belangrijk instrument voor de organisaties om informatie terug te krijgen over hun eigen functioneren in vergelijking met andere organisaties in dezelfde branche.”
Ria Stegehuis, manager Zorgprogramma’s en inkoop van eerstelijnszorg bij Menzis: “Menzis is op zoek naar manieren om haar klanten een rol te geven bij de zorginkoop. Hiervoor lopen verschillende projecten zowel binnen als buiten Menzis waarin we actief participeren.”
Dick Kaasjager, voorzitter begeleidingscommissie ZekereZorg en lid van de programmaraad
"De programmaraad kan in proces-zin veel leren van ZekereZorg. Hoe ga je om met een programma? Je start met een doel en geld. Hoe geef je vervolgens invulling aan dit doel en hoe vertaal je dat naar je subsidiëring?”