maak de tekst grote groter |
maak de tekst grote kleiner

Interviews

Interview met prof. dr. Onno van Schayck

Prof. dr. Onno van Schayck
Geplaatst op: 29-11-2007
"We kunnen nu echter al wel stellen dat de tijd voorbij is dat de patiënt een willoos slachtoffer in het zorgproces was. We zijn het er wel over eens dat je als betalende klant van de zorg de hoogste kwaliteit moet krijgen en zelf inspraak moet hebben in wat er met je gebeurt."
Het project ‘Ontwikkeling van kwaliteitscriteria Astma- en COPD-zorg vanuit patiëntenperspectief’ van de samenwerkende Astmapatiënten Verenigingen (SAV) heeft als gewenst resultaat een set kwaliteitscriteria voor COPD-zorg vanuit ervaringsdeskundigheid die wetenschappelijk gefundeerd zijn. Deze kwaliteitscriteria moeten kunnen worden gebruikt als concrete toetsingscriteria voor deze zorg die gebruikt kunnen worden bij zorginkoop door zorgverzekeraars en als uitkomstcriteria bij zorginnovatie en ontwikkeltrajecten. Gezien de beperkte tijd heeft het project zich beperkt tot één categorie patiënten namelijk COPD patiënten.

Wat is uw rol binnen het project?

Voor het project is een klankbordgroep in het leven geroepen. Ik ben door de projectleider gevraagd of ik voorzitter van deze klankbordgroep wilde zijn. De klankbordgroep kreeg de ontwikkelde kwaliteitscriteria voorgelegd zodat zij daar hun reactie op konden geven. De klankbordgroep was samengesteld uit behandelaars, zoals huisartsen, longartsen, diëtisten, verpleegkundigen, fysiotherapeuten etc. oftewel iedereen die vanuit de behandeling bij COPD betrokken is en iemand van het Astma Fonds en een zorgverzekeraar.
Het unieke aan het project is dat de patiënt uitgangspunt was en niet de behandelaars, zoals tot nu toe vaak gebruikelijk is geweest. Deze ‘omgekeerde wereld’ leverde voor de behandelaars de nodige verbazing. Als behandelaar van een ziekte denk je vaak in termen van de medische uitkomsten, maar de patiënten blijken de nadruk te leggen op bejegeningszaken. Zij willen met respect behandeld worden en niet van het kastje naar de muur gestuurd worden. Op zich weet iedere behandelaar dat wel, maar toch wordt er in het dagelijks werk te weinig bij stil gestaan. In die zin was het voor veel leden van de klankbordgroep een verfrissende eye-opener om dit andere perspectief eens aan te nemen. Het was heel leerzaam en heeft het besef dat de klant koning is vergroot.

Hoe verhoudt een wetenschappelijke verantwoording tot de niet-wetenschappelijke patiëntervaring?

Op het eerste gezicht lijkt het misschien tegenstrijdig om patiëntervaringen wetenschappelijk te willen benaderen, maar dat is het zeker niet! Om patiëntervaringen goed in kaart te brengen kun je gebruik maken van wetenschappelijke, kwalitatieve methoden. Hierbij wordt niet gekeken naar het aantal keren dat iets gezegd wordt (de kwantitatieve benadering), maar juist naar wat er gezegd wordt. Hiervoor kun je bijvoorbeeld gebruik maken van focusgroepen. Op die manier spelen de aantallen geen rol, maar de inhoud van wat gezegd wordt. Zonder dus in cijfers te vervallen, kun je dan wel wetenschappelijke onderbouwing van je gegevens aanvoeren en dat maakt je verhaal sterker.

Is de gebruikte methode binnen het project ook voor andere, vergelijkbare projecten in te zetten?

Ik denk dat dat zeker het geval is!
Wij hebben naast het SAV-project een parallel traject lopen bij Picasso (een landelijk programma van het Maastrichtse Onderzoeskinstituut Caphri, Pfizer en Boehringer Ingelheim) waarbij de criteria vanuit de aanbieders opgesteld worden. Aan het eind zou het mooi zijn om beide perspectieven in elkaar te schuiven. Dan krijg je het beeld vanuit zowel de patiënt als de behandelaar en heb je het plaatje compleet. Het is dan duidelijk waar je aan moet voldoen.
Deze manier van werken waarbij criteria vanuit zowel aanbieder als gebruiker opgesteld worden zou, idealiter, overal toegepast moeten worden. Dat vergt natuurlijk wel een andere manier van denken en daar is tijd voor nodig om dat in te bedden. We kunnen nu echter al wel stellen dat de tijd voorbij is dat de patiënt een willoos slachtoffer in het zorgproces was. We zijn het er wel over eens dat je als betalende klant van de zorg de hoogste kwaliteit moet krijgen en zelf inspraak moet hebben in wat er met je gebeurt.