Interview met Marlies Kamperman, projectmedewerker ZekereZorg projecten bij Per Saldo.
"Wees steeds heel duidelijk in je communicatie, want het is ons gebleken dat niet alles even goed gelezen wordt en dat misverstanden snel ontstaan."
Het persoonsgebonden budget (PGB) in de Zorgverzekeringswet (Zvw) is per 2007 een feit. Hierdoor kunnen verzekerden de regie in eigen hand nemen. Per Saldo, de belangenvereniging van mensen met een persoonsgebonden budget, heeft al twaalf jaar ervaring met PGB’s binnen de AWBZ. Deze ervaring gebruiken zij om de invoering van de PGB’s binnen de zorgverzekeringswet te ondersteunen.
Sinds 1 januari 2007 is het voor visueel gehandicapten mogelijk om met een PGB hulpmiddelen in te kopen. Per 1 januari 2008 wordt het experiment PGB-Zvw verbreed met de doelgroep ‘mensen met psychische problematiek’, die er geneeskundige geestelijke gezondheidszorg mee kunnen inkopen. Deze uitbreiding valt samen met het moment van de overheveling van de geneeskundige GGz van de AWBZ naar de Zvw.
Met welke projecten heeft Per Saldo deelgenomen aan het programma ZekereZorg?
Kwaliteitscriteria
Als eerste hebben we het project 'Ontwerp en promotie kwaliteitscriteria voor een regeling pgb-Zvw vanuit budgethoudersperspectief' uitgevoerd. Dit project was gericht op het vaststellen van kwaliteitscriteria voor PGB-regelingen van verzekeraars. Voor de verzekeraars waren dergelijke regelingen nieuw, terwijl Per Saldo er, vanuit de AWBZ, al twaalf jaar ervaring mee heeft. Toen wij aan de verzekeraars aanboden om te helpen bij de ontwikkeling van de regelingen werd daar niet op in gegaan. We zijn toen zelfstandig criteria gaan ontwikkelen om deze later aan de verzekeraars voor te leggen en er over in gesprek te gaan.
Hulpmiddelen visueel gehandicapten
Daarna hebben we, in samenwerking met Viziris, het project 'Versterking eigen regie via het PGB' gedaan. In dit project konden we de eerder beschreven kwaliteitscriteria gebruiken voor het specifieke geval van de inkoop van hulpmiddelen via een PGB bij mensen met een visuele handicap. We hebben ons met name gericht op het voorlichten van mogelijke budgethouders. Dit leverde tientallen belangstellenden op. In dit project werd duidelijk dat zorgverzekeraars niet gewend zijn om met PGB’s te werken. We hebben dit project dus ook aangegrepen om onze kwaliteitscriteria te bespreken en onze positieve ervaringen met het pgb uit de AWBZ met hen te delen.
PGB-GGz
En nu zijn we, samen met het landelijk platform GGz, bezig met het project ‘Versterking eigen regie via het PGB-GGz in de Zvw’. Hierin zijn we nog steeds bezig met een stukje bewustwording van de mogelijkheden van het PGB bij verzekeraars en de monitoring van hun inkoop, maar daarnaast zijn we ook bezig om potentiële budgethouders goed te informeren. Gedurende dit proces brengen we de geconstateerde knelpunten in kaart en ondernemen daar actie op, individueel dan wel collectief.
Hoe is het contact met de zorgverzekeraars verlopen?
Toen wij de kwaliteitscriteria voor de PGB’s beschreven hadden hebben we ze in een folder aan alle verzekeraars gestuurd. Sommige verzekeraars hadden niet direct door dat zij de doelgroep voor de folder vormden en reageerden gepikeerd dat wij deze criteria buiten hen om naar budgethouders gecommuniceerd hadden. Dat was helemaal niet het geval en toen dit misverstand uit de weg geruimd was hadden we wel direct contact met ze…
Verder merken we dat verzekeraars het lastig vinden om vooraf geld beschikbaar te stellen waarmee de budgethouder de hulpmiddelen van zijn keuze aanschaft. Enerzijds zijn ze bang dat het geld niet goed wordt besteed en anderzijds spelen financiële overwegingen een rol. Als verzekeraars een groot bedrag in een keer toekennen zijn ze bang dat ze hun ‘investering’ kwijt zijn als een budgethouder overstapt naar een andere verzekeraar. Onze ervaring is echter dat budgethouders heel goed kunnen omgaan met de verantwoordelijkheid die ze krijgen bij het besteden van het geld. En voor vertrekkende budgethouders kunnen natuurlijk gewoon regelingen gemaakt worden zoals die voor andere onderdelen van de verzekering ook al gelden, zoals bijvoorbeeld bij hulpmiddelen in bruikleen. Wij zijn dus steeds bezig om onze expertise en ervaring met PGB’s aan de verzekeraars voor te houden. Dit overigens met wisselend succes.
Heb je tips voor andere organisaties als het gaat over de communicatie met verzekeraars?
Wij hebben de toon van het gesprek steeds positief gehouden. Wij hebben de wijsheid ook niet pacht, maar kunnen verzekeraars brainstormenderwijs wel helpen met onze kennis en ervaring.
Wees steeds heel duidelijk in je communicatie, want het is ons gebleken dat niet alles even goed gelezen wordt en dat misverstanden snel ontstaan. Zo waren er diverse verzekeraars die uit een brief van minister Hoogervorst gehaald hadden dat je PGB’s alleen kan toepassen als de betrokkene meerdere hulpmiddelen aanvraagt. Terwijl hij alleen maar stelde dat het voordeel van een PGB groter is als het om meerdere hulpmiddelen gaat. Maar als zo’n notie zich eenmaal genesteld heeft is het lastig om de waarheid boven tafel te krijgen en al helemaal om te zorgen dat iedereen er ook van overtuigd is dat het de waarheid is. Wij hebben er echt hard voor moeten werken om de voordelen en de reikwijdte van het PGB helder en inzichtelijk te krijgen voor de verzekeraars. Op dit moment zitten we weer met zorgverzekeraars om te tafel om de mogelijkheden van het pgb voor behandeling van psychische problemen te bespreken. Per Saldo blijft investeren in deze gesprekken en hoopt daarmee dat de pgb-regelingen op een meer budgethoudersvriendelijke manier worden ingevuld.
Ga naar de brochure ‘Kwaliteitscriteria PGB-regelingen zorgverzekeraars’
Bekijk ook de pdf van de toetsingsrapportage: moeizame route naar eigen regie met pgb-regelingen zorgverzekeraars


Hans Sureveen, programma ontwikkelaar voor PGO support
"Op dit moment doen we deskresearch en vragen we aan de koepels en platforms wat volgens hen aan produkten en diensten in de permanente ondersteuningsstructuur moet worden opgenomen. In november gaan we onze bevindingen in het veld toetsen."
Dick Oudenampsen (Verwey-Jonker instituut) en Helen Kamphuis (Prismant)
“Doel van die monitor is niet in eerste instantie het versterken van de 3e partij-rol, maar met name het afleggen van verantwoording van wat er allemaal in de sector gedaan en bereikt wordt. En het is een belangrijk instrument voor de organisaties om informatie terug te krijgen over hun eigen functioneren in vergelijking met andere organisaties in dezelfde branche.”
Ria Stegehuis, manager Zorgprogramma’s en inkoop van eerstelijnszorg bij Menzis: “Menzis is op zoek naar manieren om haar klanten een rol te geven bij de zorginkoop. Hiervoor lopen verschillende projecten zowel binnen als buiten Menzis waarin we actief participeren.”
Dick Kaasjager, voorzitter begeleidingscommissie ZekereZorg en lid van de programmaraad
"De programmaraad kan in proces-zin veel leren van ZekereZorg. Hoe ga je om met een programma? Je start met een doel en geld. Hoe geef je vervolgens invulling aan dit doel en hoe vertaal je dat naar je subsidiëring?”